حسين قرچانلو

499

جغرافياى تاريخى كشورهاى اسلامى ( فارسى )

مىخورد ، بخصوص در قسمت شرقى ؛ آنجا كه برجهاى رفيع الحمراء بر فراز تپه‌اى برافراشته شده است . قصر جنة العريف در مشرق الحمراء ( شهر قديم ) واقع شده و قصر تابستانى ملوك غرناطه بوده است . بقاياى مختصرى هم از قصر ژنيل « 1 » يا شنيل كه در تاريخ غرناطه به قصر السيد معروف است و در 615 ق / 1281 م در ايام موحدين بنا شده و در ايام ملوك غرناطه جايى براى پذيرايى مهمانها بوده ، در حال حاضر در خارج شهر ارمله ( ارمليا ) نزديك رود شنيل هنوز برجاى است . مسجد جامع و ديگر مساجد شهر غرناطه همگى ويران شده و به جاى آنها ، كليساهايى ساخته‌اند . ميدان بزرگ شهر هنوز هم به نام قديمىاش يعنى باب الرمله ( در زبان محلى Plaza de Bibrambla ) خوانده مىشود و در كنار آن ، قيصريه « 2 » قديم واقع است . علاوه بر اينها ، در پاره‌اى محلات ، با كوچه‌هاى باريك و خانه‌هاى تنگ ، بافت غرناطه قديم را مىتوان ديد . همچنين ، بخشى از باروى قديم غرناطهء اسلامى هنوز باقى و پاره‌اى دروازه‌ها ، چون باب البنود و باب البيره و باب البيازين و باب فحص اللوز و باب الشريعه ، كه مدخل اصلى الحمراء است ، همچنان بر جاى مانده است . « 3 » به نوشتهء گوستاولوبن ، الحمراء ( القلعة الحمراء ) كه در قرن چهاردهم ميلادى به دست معماران مسلمان ساخته شده ، در نظر اهل تحقيق و اطلاع ، سرآمد ابنيهء عرب ( مسلمان ) در اندلس است . قصر الحمراء به تمام شهر غرناطه و جلگه پهناور و مصفّا و حاصلخيز معروف به وگا مشرف است . كاخهاى الحمراء مانند بسيارى از ابنيه و قصور اعراب ( مسلمانان ) به هيچ وجه شباهتى با ابنيه و عمارات غربى نظير خود ندارد . گوستاولوبن از قول ويكتور هوگو شاعر فرانسوى دربارهء الحمراء مىنويسد : « اى قصرى كه پريان تو را چون خواب و خيال زراندود و پرنغمه و دستان كرده‌اند ! اى حصارى كه در كنگره‌هاى دندانه‌دار فرو ريخته تو ، شب هنگام كه ماه از ميان طاقهاى مقرنسى مىتابد و بر ديوارها پرتوى چون برگ شبدر مىافكند آهنگهاى سحرآميز

--> ( 1 ) . Alcazar Genil ( 2 ) . Alcaicaria ( 3 ) . تاريخ دولتهاى اسلامى در اندلس ؛ ج 5 ، ص 13 - 15 .